cong-ty-xay-dung

Bác Hồ - nhà kiến trúc vĩ đại

Trong lịch sử ra đời các Hội nghề nghiệp sau khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa non trẻ được thành lập, thì Hội KTS Việt Nam là Hội được thành lập sớm nhất (27/4/1948) và cũng là Hội duy nhất vinh dự được Bác gửi Thư động viên, căn dặn khi thành lập.

 

Khi ấy, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược mới bước sang năm thứ ba. Cuộc chiến rất ác liệt và gian khổ. Thế nhưng, với niềm tin vào thắng lợi và tầm nhìn chiến lược, Bác Hồ đã chủ trương thành lập Đoàn KTS Việt Nam (tiền thân của Hội KTS ngày nay) nhằm tập hợp các KTS đang sống phân tán tại nhiều vùng miền và chiến khu Việt Bắc, để phục vụ kháng chiến và chuẩn bị cho công cuộc tái thiết đất nước sau khi cuộc chiến kết thúc.

 

bac-ho-nha-kien-truc-vi-dai

 

67 năm đã đi qua, nhưng những điều căn dặn của Bác trong Thư vẫn còn nguyên giá trị và mang tính thời đại. Đó là KTS phải “tùy hoàn cảnh mà xây dựng ngay trong kháng chiến và sau khi kháng chiến thành công”. Là phải “đi tới những kế hoạch thiết thực với tình thế hiện tại, và những chương trình kiến thiết hợp với tương lai, kế hoạch chương trình đúng với đời sống mới”. Hay, KTS phải “chú trọng đặc biệt tới vấn đề nhà ở tại thôn quê, tìm ra những kiểu nhà giản dị và cao ráo, sáng sủa và rẻ tiền”. Mỗi lần đọc lại Thư Bác, ta không khỏi ngạc nhiên về những suy nghĩ sâu sắc mà giản dị, và mang tính thời đại của Bác về kiến trúc. Ngày hôm nay, chúng ta càng thấm thía lời căn dặn của Bác khi mà trong công cuộc xây dựng đất nước, đã không ít những đồ án quy hoạch phát triển đô thị được lập một cách viển vông, xa rời thực tế… những dự án kiến trúc với vốn đầu tư hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tỷ đồng nhưng sử dụng lãng phí, thậm chí còn để hoang… không phù hợp với hiện tại và cả với tương lai, làm tốn kém tiền bạc của nhân dân.

 

Chúng ta đang xây dựng nông thôn mới, nhưng diện mạo kiến trúc nông thôn đang bị biến đổi lệch lạc theo xu thế đô thị hóa cưỡng bức. Nông thôn chưa có nhiều kiểu nhà giản dị và cao ráo, sáng sủa và rẻ tiền, phù hợp với lối sống, điều kiện kinh tế còn khó khăn của nông dân. Là lãnh tụ tối cao của dân tộc, nhưng Bác cũng là một nhà kiến trúc vĩ đại. Khi còn trong chiến khu Việt Bắc, nơi ở và làm việc của Người rất giản dị, được cất bằng tre nứa lá nhưng chứa đầy đủ những yếu tố hiện đại mà thế giới hôm nay gọi là Kiến trúc xanh. Ngôi nhà được dựng lên trong một địa hình đảm bảo các yêu cầu của Bác: “Trên có núi/ Dưới có sông/ Có đất ta trồng/ Có bãi ta vui/ Gần đường sang Bộ Tổng/ Thuận lối qua Trung ương/ Nhà thoáng mát kín đáo/ Gần dân không gần đường” (Tư liệu). Sau này kháng chiến thắng lợi, Bác trở về Hà Nội, theo đề nghị của Bác, Trung ương đã làm một ngôi nhà trong Phủ Chủ tịch để Bác ở và làm việc. Ngôi nhà có dáng dấp ngôi nhà sàn của Bác ở chiến khu Việt Bắc. Và KTS Nguyễn Văn Ninh đã vinh dự được giao thiết kế ngôi nhà đặc biệt này theo các yêu cầu của Bác Hồ. Ngôi nhà sàn làm bằng gỗ, mái ngói giản dị, nằm dưới những bóng cây mát rượi, bên hồ cá, nơi Bác thường ngày cho cá ăn. Trong nhà không lắp máy điều hòa nhiệt độ, chỉ có cửa sổ thoáng mát đón gió và ánh nắng ban mai. Bác đã sống và làm việc tại ngôi nhà này từ năm 1958 cho đến khi Người qua đời 02/9/1969. Ngôi nhà sàn trong Phủ Chủ tịch giờ đây đã trở thành di tích lịch sử vô giá về cuộc đời giản dị, thanh cao và vĩ đại của Bác Hồ.

 

Những ngày này, cả nước kỷ niệm 125 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu trong không khí bồi hồi nhớ thương Bác. Giới KTS Việt Nam lần giở lại Thư của Bác gửi Hội nghị thành lập Đoàn KTS Việt Nam năm xưa để suy ngẫm, soi chiếu vào công việc của kiến trúc hôm nay. Để rồi nhận ra rằng, có nhiều điều Bác dặn trong Thư mà đến hôm nay chúng ta vẫn chưa làm được trọn vẹn như Bác hằng mong muốn.

 

Nhớ Bác, đọc Thư Bác, lại thấy trách nhiệm nặng nề của giới KTS đối với Tổ quốc với nhân dân.

 

theo KTS Phạm Thanh Tùng (Báo Xây Dựng)

Tư vấn